Hindi na nakapagsalita si Teresa nang ilang segundo matapos marinig ang sinabi ni Mika. Sa labas, humampas ang malakas na ulan sa salamin ng ospital, ngunit mas mabigat ang katahimikang bumalot sa silid. Dahan-dahan niyang hinawakan ang kamay ng anak at pinilit maging mahinahon ang boses. “Mika, tumingin ka sa akin. Ano ang kinuha ni Dustin?” Nanginginig ang mga labi ni Mika habang mariing nakapikit. “Yung flash drive ni Papa… Ma, nandoon lahat.” Biglang nanigas si Teresa. Ang flash drive na iyon ang huling iniwan ng yumao niyang asawa—isang opisyal na namatay dalawang taon na ang nakalipas sa isang operasyong hanggang ngayon ay puno ng mga tanong. “Akala ko nawala iyon,” bulong ni Teresa. Umiling si Mika habang umiiyak. “Hindi. Itinago ko. At nalaman ni Dustin.” Sa unang pagkakataon, ang galit sa mukha ng koronel ay napalitan ng takot. “Kung alam niya kung ano ang laman noon…” Hinigpitan ni Mika ang hawak sa kamay niya. “Ma… baka hindi lang ako ang pinuntirya nila.”
Agad na bumalik si Teresa sa telepono at tinawagan si Captain Gabby Reyes. “Gabby, huwag mo munang dakpin si Dustin. Sundan mo lang siya. Gusto kong malaman kung kanino niya dadalhin ang flash drive.” Saglit na natahimik ang kabilang linya bago sumagot si Gabby, “Colonel, may problema tayo. Nakita namin siya sa parking area ng ospital… pero may kasama siyang lalaki.” Nanliit ang mga mata ni Teresa. “Sino?” Mabigat ang sagot ni Gabby. “Brigadier General Salvador Cruz.” Parang nawalan ng hangin ang buong silid. Kilala ni Teresa ang pangalan. Si Cruz ang dating superior ng asawa niya—at ang taong unang nagsabing aksidente lamang ang pagkamatay nito. “Sigurado ka?” tanong ni Teresa. “Opo, Colonel. At mukhang hinihintay niya mismo si Dustin.” Napapikit si Teresa sa matinding galit. “Walang gagalaw hangga’t hindi ko sinasabi.” Napahagulgol si Mika. “Ma, huwag kang pumunta. Baka ito ang gusto nila.” Lumapit si Teresa at hinalikan ang noo niya. “Anak, buong buhay kitang tinuruan na huwag tumakbo sa katotohanan. Ngayon, ako naman ang haharap dito.”
Makalipas ang ilang minuto, bumukas muli ang pinto ng silid. Ngunit hindi si Gabby ang pumasok. Si Brigadier General Cruz mismo ang lumitaw, maayos ang uniporme, malamig ang mukha, at tila walang pakialam sa kalagayan ni Mika. “Teresa,” sabi niya, “huwag mo nang palakihin ito.” Tumayo si Teresa sa pagitan niya at ng kama. “Lumabas ka.” Ngumiti nang bahagya si Cruz. “Hindi mo alam ang pinapasok mo.” Biglang sumigaw si Mika mula sa kama, “Siya, Ma! Siya ang nakita kong kausap ni Dustin!” Nawala ang ngiti ni Cruz. Tumingin si Teresa sa kanya na parang kutsilyo ang mga mata. “Kaya pala gustong-gusto mong matahimik ang kaso ng asawa ko.” Umiling si Cruz. “Wala kang ebidensiya.” Napangiti si Teresa sa unang pagkakataon, ngunit walang init iyon. “Kung gano’n, bakit nandito ka?” Sandaling natahimik ang heneral. At iyon mismo ang sagot na kailangan ni Teresa.
Biglang tumunog ang telepono ni Teresa. Si Gabby. “Colonel, nakuha namin si Dustin.” Napasinghap si Mika. Ngunit agad nagpatuloy si Gabby, “May video siya sa phone. Recorded ang usapan nila ni General Cruz.” Namutla si Cruz. “Ibigay mo sa akin ang telepono,” utos niya. Hindi gumalaw si Teresa. Sa halip, inilagay niya sa speaker ang tawag. Umalingawngaw ang boses ni Dustin mula sa recording: “General, kapag nakuha n’yo ang flash drive, wala na tayong problema, di ba?” Sumunod ang malinaw na boses ni Cruz: “Kapag nasira ang ebidensiya, tapos na ang lahat—pati ang kaso ng ama ni Mika.” Napahikbi si Mika. Si Teresa naman ay tila naging bato. “Dalawang taon,” sabi niya nang mababa ang boses. “Dalawang taon mong pinaniwala ang pamilya ko na namatay siyang bayani sa isang aksidente.” Sumigaw si Cruz, “Hindi mo naiintindihan! Kung lumabas ang laman ng drive na iyon, maraming opisyal ang babagsak!” Sumagot si Teresa, “Kung kriminal sila, dapat lang.”
Sa labas ng silid, biglang lumitaw sina Gabby at dalawang military police officer. Nasa gitna nila si Dustin, nakaposas at nanginginig. Nang makita niya si Mika, yumuko siya. “Mika… sorry.” Nag-init ang mukha ni Teresa, pero naunahan siya ng anak. Sa kabila ng panginginig, pinilit ni Mika na umupo. “Sorry?” mariing sabi niya. “Pinahiya n’yo ako. Sinaktan n’yo ako. At ginawa n’yo iyon para lang patahimikin ako.” Lumuluha si Dustin. “Inutusan lang ako.” “Hindi dahilan ang utos para maging halimaw,” sagot ni Mika. Lumapit si Cruz kay Dustin at pasigaw na sinabi, “Tumahimik ka!” Agad siyang hinarangan ni Gabby. “General Cruz, you are being placed under military custody pending investigation.” Napaatras ang heneral. “Teresa, sisirain mo ang buong institusyon!” Tumingin sa kanya si Teresa nang diretso. “Hindi. Ang mga tulad mo ang sumisira rito. Kami ang maglilinis.”
Makalipas ang ilang linggo, lumabas sa imbestigasyon ang katotohanan. Ang flash drive ay naglalaman ng mga kopya ng ilegal na transaksiyon, pekeng mission reports, at recording na ginawa ng asawa ni Teresa bago siya namatay. Napatunayang matagal nang pinagtatakpan ni Cruz at ilang kasabwat ang isang operasyon na nagkakahalaga ng milyon-milyong piso. Si Dustin, kapalit ng kanyang testimonya, ay umamin na inutusan siyang kunin ang ebidensiya at takutin si Mika upang hindi magsalita. Sa araw ng preliminary hearing, nakaupo si Mika sa tabi ng kanyang ina. Mahina pa ang katawan niya, pero hindi na takot ang mga mata niya. Bumulong siya, “Ma, paano kung hindi nila paniwalaan ang lahat?” Hinawakan ni Teresa ang kamay niya. “Hindi mo kailangang patunayan na karapat-dapat kang paniwalaan. Katotohanan ang magsasalita para sa’yo.” Maya-maya, iniutos ng military court ang pagkakakulong kay Cruz habang nililitis ang kaso. Nang ilabas siya, tumigil siya sa harap ni Teresa. “Akala mo nanalo ka?” malamig niyang sabi. Sumagot si Teresa, “Hindi ito tungkol sa pagkapanalo ko. Tungkol ito sa lahat ng pinatahimik mo.”
Ilang buwan ang lumipas bago tuluyang nakabalik sa normal na buhay si Mika. Sa isang tahimik na umaga, bumalik silang mag-ina sa parehong ospital para sa huling follow-up checkup. Wala na ang mga benda sa braso ni Mika, at bahagya nang kumupas ang mga pasa. Sa labas ng bintana, maliwanag na ang langit ng BGC. Tumingin siya sa kanyang ina at ngumiti nang mahina. “Ma… noong gabing iyon, akala ko tapos na ako.” Napuno ng luha ang mga mata ni Teresa. “Hindi, anak. Doon ka nagsimulang bumangon.” Napayakap si Mika sa kanya. “Salamat kasi naniwala ka agad sa akin.” Mahigpit siyang niyakap ni Teresa. “Kahit buong mundo pa ang tumalikod sa’yo, hindi ako aalis.” Saglit silang nanatiling ganoon bago tumingin si Mika sa larawan ng kanyang ama sa telepono. “Papa, lumabas din ang katotohanan.” Ngumiti si Teresa sa gitna ng mga luha. “At dahil sa’yo, hindi na nila kayang ilibing ulit iyon.” Sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, nakahinga nang maluwag si Mika—hindi dahil nakalimutan niya ang sakit, kundi dahil alam niyang hindi na niya kailangang dalhin iyon nang mag-isa.
